โรคเนื้องอกสมองคือ การที่เซลล์ในสมองที่เติบโตผิดปกติและแบ่งตัวแบบควบคุมไม่ได้ โรคมะเร็งชนิดนี้ทั้งชนิดเนื้อร้ายและไม่ใช่เนื้อร้าย จะทำให้เกิดแรงดันที่กะโหลกศีรษะ จึงอาจทำให้สมองได้รับความเสียหายหรือเป็นอันตรายถึงแก่ชีวิต เดือนแห่งการรณรงค์เรื่องโรคเนื้องอกสมองจึงเป็นช่องทางที่จะให้ความรู้เกี่ยวกับลักษณะของเนื้องอกเหล่านี้ อันตรายที่อาจเกิดจากเนื้องอก และการรักษาที่สามารถทำได้ ตลอดจนการดูแลผู้ป่วยเนื้องอกสมอง

โรคเนื้องอกสมองชนิดปฐมภูมิและทุติยภูมิ

โรคเนื้องอกสมองแบ่งได้เป็น 2 ประเภท ได้แก่ ชนิดปฐมภูมิ และชนิดทุติยภูมิ โรคเนื้องอกสมองชนิดปฐมภูมิจะเกิดขึ้นที่สมอง ส่วนใหญ่มักเป็นเนื้องอกชนิดที่ไม่ใช่เนื้อร้าย แต่ก็อาจเป็นอันตรายถึงแก่ชีวิตได้ เนื่องจากกะโหลกศีรษะเป็นกรอบห่อหุ้มที่มีความแข็งและไม่ยืดหยุ่น ส่วนเนื้องอกสมองชนิดทุติยภูมิสามารถแพร่กระจายได้ เพราะเนื้องอกสมองชนิดนี้มักเป็นมะเร็งที่แพร่กระจายจากอวัยวะอื่น ๆ มายังสมอง เนื้องอกสมองชนิดทุติยภูมิจัดเป็นเนื้อร้าย โรคมะเร็งชนิดที่แพร่กระจายมายังสมองได้มากที่สุด ได้แก่ โรคมะเร็งเต้านม โรคมะเร็งไต โรคมะเร็งปอด และโรคมะเร็งผิวหนัง

ผู้ที่มีพันธุกรรมเนื้องอกสมองอาจมีเนื้องอกสมองเกิดขึ้น ซึ่งเป็นกรณีที่เนื้องอกมีที่มาชัดเจน ส่วนผู้ที่ไม่ได้มีพันธุกรรมแต่ก็มีเนื้องอกสมอง นับเป็นกรณีที่หาสาเหตุที่ชัดเจนไม่ได้

เดือนแห่งการรณรงค์เรื่องโรคเนื้องอกสมองประจำปี 2017

ตลอดเดือนแห่งการรณรงค์เรื่องโรคเนื้องอกสมอง จะมีการให้ความรู้พิเศษเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยงต่อโรคเนื้องอกสมอง การวินิจฉัยโรค อาการของโรคที่ควรสังเกต และวิธีการรักษา

เมื่อคนเรามีอายุมากขึ้น ก็จะมีโอกาสเกิดโรคเนื้องอกสมองได้มากขึ้น ประวัติครอบครัวเป็นปัจจัยเสี่ยงที่มีผลน้อยมาก ผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคเนื้องอกสมองมีเพียงร้อยละ 10 เท่านั้นที่เกิดจากการถ่ายทอดทางพันธุกรรม การสัมผัสกับสารเคมีอุตสาหกรรมเป็นเวลานานก็เป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญที่ทำให้เกิดโรคเนื้องอกสมอง ชาวผิวขาวมีโอกาสเกิดโรคเนื้องอกสมองมากกว่าเชื้อชาติอื่น ๆ ยกเว้นโรคเนื้องอกเยื่อหุ้มสมองซึ่งเป็นเนื้องอกสมองที่เกิดขึ้นกับเยื่อหุ้มสมองและเยื่อหุ้มไขสันหลัง แต่คนเชื้อชาติแอฟริกันมีโอกาสเกิดเนื้องอกเยื่อหุ้มสมองมากกว่าเชื้อชาติอื่น

การรักษาโรคเนื้องอกสมอง

สิ่งสำคัญที่ควรระมัดระวังในการรักษาโรคมะเร็งก็คือ การสัมผัสรังสีชนิดก่อประจุ (จากการรักษาโรคมะเร็งด้วยวิธีรังสีรักษา) ทำให้คุณเสี่ยงที่จะเป็นโรคเนื้องอกสมองได้มากขึ้น คุณจึงควรพิจารณาวิธีการรักษาโรคมะเร็งแบบการแพทย์ทางเลือกซึ่งส่งผลข้างเคียงน้อยกว่า

เมื่อเนื้องอกเติบโตขึ้น ก็จะเข้าสู่เนื้อเยื่อสมองและสร้างแรงกดที่สมอง ดังนั้นอาการปวดศีรษึงเป็นสัญญาณเตือนแรก ๆ ของโรคเนื้องอกสมอง และอาการปวดศีรษะมักรุนแรงขึ้นเมื่อร่างกายต้องออกแรงหรือมีแรงดันสูง เช่น การออกกำลังกาย ไอ และจาม อาการปวดศีรษะลักษณะนี้มักปวดรุนแรงขึ้นในช่วงเช้า นอกจากนี้อาการสับสน สูญเสียความทรงจำ และร่างกายตอบสนองต่อสิ่งกระตุ้นด้วยการเคลื่อนไหวน้อยลง ก็อาจเกี่ยวข้องกับโรคเนื้องอกสมองได้เช่นกัน ส่วนการมองเห็นไม่ชัด การมองเห็นภาพซ้อน อาเจียน อาการชัก แขนขา (และใบหน้าบางส่วน) อ่อนแรง และความสามารถในการควบคุมจิตใจลดลง (ซึ่งอาจแสดงอาการได้หลายอย่าง เช่น อ่าน เขียน และคิดอย่างเป็นเหตุเป็นผลได้ยากขึ้น) ล้วนแต่เป็นอาการที่แสดงว่าเกิดแรงดันที่สมอง

ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับโรคมะเร็งสมอง

Brain Cancer Infographic

สัญญาณเตือนอื่น ๆ ของโรคเนื้องอกสมอง ได้แก่ ความสามารถในการได้ยิน ได้กลิ่น และได้รส ลดลงอย่างเห็นได้ชัด อาการกลั้นปัสสาวะไม่อยู่ ภาวะไม่สามารถควบคุมการเคลื่อนไหว กล้ามเนื้อแขนขาอ่อนแรง และกลืนอาหารลำบาก ส่วนอาการอื่น ๆ สามารถสังเกตได้คือ บุคลิกภาพเปลี่ยนแปลงไป อาการหมดสติเป็นครั้งคราวที่เกิดขึ้นบ่อยครั้งขึ้นเรื่อย ๆ

แพทย์มีวิธีวินิจฉัยโรคเนื้องอกสมองได้หลายวิธี ได้แก่ การตรวจด้วยเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT scans) การตรวจด้วยเครื่องสร้างภาพจากสนามแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI) การตรวจวินิจฉัยสมอง (brain scans) การตัดชิ้นเนื้อส่งตรวจ (biopsies) และการตรวจเอกซเรย์กะโหลกศีรษะ (skull X-Rays) เป็นต้น

ในเดือนแห่งการรณรงค์เรื่องโรคเนื้องอกสมองจะมีการจัดกิจกรรมต่าง ๆ เช่น งานเดินการกุศล เครือข่ายอาสาสมัครเพื่อชุมชน และโปรแกรมฝึกอบรม เป็นต้น

Verita Life - Contact a Specialist banner